Thema Mariene productie en marien milieu

Mariene productie wint aan belang in het kader van de blauwe economie, mede door de ontwikkelingen rond ‘blauwe groei’ en ‘blauwe biotech’. Binnen ILVO blijven visserij en de duurzame exploitatie van het mariene milieu dan ook een belangrijke onderzoekslijn.

Beeld van een visboot op zee. De boot draagt de naam Stormvogel.
ILVO ENGAGEERT ZICH VOOR:

De druk op natuurlijke hulpbronnen en ruimte op zee wordt steeds groter, waardoor een strikte opvolging van Europese, federale en Vlaamse richtlijnen steeds belangrijker wordt. ILVO verbreedt het sectorgerichte onderzoek tot een systeemvisie op visserij en mariene productie. Daarbij spelen valorisatie, internationale samenwerking en samenwerking met bedrijven en het beleid een grote rol.

Gezonde visbestanden

Gezonde visbestanden zijn de basis voor een socio-economisch weerbare visserij. ILVO zet hiertoe in op een kwaliteitsvolle gegevensverzameling van alle aspecten van de Belgische visserijsector en het continu verbeteren van analysemethodes en modellering. Onze sterkte is dat we gegevens samenbrengen uit een brede variatie aan databronnen en die gestandaardiseerd toegankelijk te maken in een performante databank.

Visserij-technische innovatie

Innovatie in de visserijsector is essentieel. Het nieuwe Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB) en de bijbehorende aanlandplicht, de vraag naar duurzaam gevangen vis, de nood aan efficiëntere visserijtechnieken, de hoge uitbatingskosten en de vrees voor een beperkte toegang tot visgronden vormen hierbij belangrijke drijvende krachten. ILVO streeft ernaar om op basis van dialoog en gericht en innovatief wetenschappelijk onderzoek de sector verder te verduurzamen en het Vlaamse beleid te adviseren.

Het omgaan met de aanlandplicht en de impact die de visserij heeft op het mariene ecosysteem is een grote uitdaging voor de sector. Concreet focust het visserij-technische onderzoek zich daarom zowel op het verminderen van de impact van de huidige boomkor, de verdere ontwikkeling van de pulsvisserij, de passieve visserij als het overlevingsonderzoek. Nieuwe ideeën rond een betere ruimtelijke planning van de visserij om de teruggooi en bodemberoering te verminderen, worden uitgewerkt. Het gebruik van de vissersvloot als nieuwe bron van informatie, die real-time adviezen kan geven voor een optimale ruimtelijke spreiding van de visserij-activiteiten, zal de volgende jaren meer aandacht krijgen.

Naar een duurzame aquacultuur

Vis, schaaldieren, schelpdieren, zeewieren …: de natuurlijke visbestanden kunnen niet meer voldoen aan de globale vraag naar producten uit zee. Het zwaartepunt van de aquacultuurproductie ligt momenteel in Zuidoost-Azië: landen met een zeer sterke economische groei, maar ook een groeiende interne markt. Binnen Europa bestaat de vrees dat de toestroom van goedkope visproducten uit aquacultuur vanuit deze landen zal verminderen. Daarom drijft Europa de eigen aquacultuurproductie op.

ILVO verricht onderzoek naar de ontwikkeling van duurzame aquacultuur, aan land en op zee. Duurzaamheid staat hierbij centraal, door de impact op de leefomgeving te reduceren, de afhankelijkheid van vismeel en -olie te reduceren door ontwikkeling van voeders met alternatieve eiwit- en vetzuurbronnen, door producten te diversifiëren, nieuwe productieprocessen en -systemen te ontwikkelen en acute problemen op bedrijfsniveau op te lossen.

Productmonitoring

Visserijproducten moeten voldoen aan de voorschriften op het gebied van veiligheid en kwaliteit. ILVO ontwikkelt biologische, sensorische, fysische, chemische en chromatografische methodes om de versheid en kwaliteit te monitoren. Ook voedselintegriteit en authenticiteit zijn van toenemend belang in het ILVO-visserijonderzoek. Nieuw is de focus op nieuwe zogenaamde emerging contaminanten in het mariene ecosysteem, waarvoor nog geen normen bestaan. Voorbeelden hiervan zijn de accumulatie van nieuwe antifoulings en toxische metalen, micro-en nanoplastics in voedingswaren en nieuwe biotoxines die opduiken door de klimaatverandering. Maar ook endocriene verstoorders, algentoxines en farmaceutica zijn mogelijke onderzoekspistes.

Blauwe biotech

Blauwe biotechnologie is een van de vijf sectoren van het ‘Blauwe Groei’-initiatief van de EU om het potentieel van de Europese oceanen, zeeën en kusten verder te exploiteren. Ook ILVO zet zijn schouders onder de verdere ontwikkeling van blauwe biotechnologie. De zee vertegenwoordigt een eiwit- en genenpool die amper gekend is, laat staan geëxploiteerd wordt. Mariene organismen zoals bacteriën en fungi kunnen hun nut hebben in biotechnologische processen, zoals conversie en afbraak van allerlei stoffen. De immense genen- en eiwitpool zelf kan echter ook een belangrijke nieuwe mariene hulpbron vormen met een belangrijk valorisatiepotentieel. Zo kunnen enzymen, biomaterialen, intermediairen voor geneesmiddelen … worden ontwikkeld tot producten voor voeding, menselijke gezondheid of voor industriële toepassingen.

Blauwe technologie draagt ook bij tot de concepten van circulaire economie (zero-waste) en bio-economie. Micro- en macroalgen vertegenwoordigen een belangrijke component van de mariene biomassa, met een grote verscheidenheid aan valoriseerbare producten (van farmaceutische producten tot feed). De CO2-opslagcapaciteit van algen is bovendien een troef en een mogelijke maatregel om de klimaatverandering tegen te gaan.

Kwaliteit van het mariene milieu

Bij het streven naar een duurzame exploitatie van de natuurlijke mariene rijkdommen moeten we de kwaliteit van het mariene milieu op een wetenschappelijk onderbouwde manier kunnen evalueren. Ontzettend veel factoren hebben een impact op deze kwaliteit en daarom is een geïntegreerde aanpak nodig. ILVO focust op:

  • het onderzoek naar de biologische, toxicologische en chemische effecten van menselijke activiteiten op de ecosysteemcomponenten en hun habitat;
  • de studie van verschillende types van vervuiling op het mariene ecosysteem.

Naast de conventionele meet- en analysemethodes zetten we ook in op nieuwe technieken zoals sediment profile imaging, DNA metabarcoding en metagenomics.

Contacteer een expert

foto marien living lab

Marien Living Lab

Contact Marien Living Lab

Contact

Ook interessant

Persbericht 16/03/2021

Co-creatie aan zee: ILVO lanceert het Marien Living Lab

foto marien living lab
In de visserijsector, en in het brede marien onderzoek gaat ILVO voortaan nog meer inzetten op de ontwikkeling van innovaties en toepassingen SAMEN met – en op aangeven van - ambitieuze bedrijven en s...
Doctoraatsverdediging

Openbare verdediging Maaike Vercauteren

Afgelopen Online
Een platvis (schar) van ongeveer 20 cm met een 1 cm grote huidzweer op een tafel naast een lat.

Titel doctoraat: 'Unravelling the etiology of skin ulcerations in common dab (Limanda limanda) in the Belgian part of the North Sea'

Wettelijke informatie