Onderzoeksproject Naar klimaatslim duurzaam bodembeheer van landbouwbodems
Algemeen kader
Als lokaal Vlaams resultaat van de ILVO-deelname aan EJP SOIL, het Europees Joint Programme over klimaatslim duurzaam bodembeheer (2020-2025) is er een ILVO-mededeling verschenen waarin alle bodem-bevindingen relevant voor Vlaanderen zijn samengevat. ‘Samenvatting van 5 jaar onderzoek naar klimaatslim beheer en monitoring van landbouwbodems’ is de titel. Het Joint Programme is er op Europees niveau ook in geslaagd om de Europese besluitvorming rond bodemgezondheid en -weerbaarheid gestalte te geven, via de soil monitoring law en de carbon removals and carbon farming certification regulation. EJP Soil omvatte als consortium 26 partners uit 24 landen, die hun krachten bundelden om landbouwbodems meer te laten bijdragen aan een reeks grote maatschappelijke uitdagingen. Voor Vlaanderen was ILVO partner en waren het Departement Omgeving en INBO linked third parties. Het Departement Landbouw&Visserij zat de Vlaamse hub voor.
Onderzoeksaanpak
EJP SOIL was een programma gericht op samenwerking en kennisuitwisseling tussen onderzoekers van 24 deelnemende landen. Een sterke focus lag ook op beleidsondersteuning, zowel op het Europese als regionale niveau. Vanuit stakeholderbevraging via de nationale hubs werd een roadmap opgesteld en kennishiaten werden aangepakt via interne en externe projectoproepen. De Vlaamse partners werkten onder meer aan een analyse van beleidsdoelstellingen, een databank voor lange termijn veldexperimenten, een vergelijking tussen nationale en Europese monitoringsnetwerken, indicatoren voor bodemgezondheid en ecosysteemdiensten, erosiemodellering en landschapsconnectivitiet, koolstofopslag in de bodem en carbon farming, N2O emissies, verdichting, maatregelen om bodems meer weerbaar te maken tegen klimaatextremen en duurzame teeltsubstraten.
Relevantie/Valorisatie
Er bestaan nu toepasbare kennispakketten en roadmaps om voor bodems verdere degradatie tegente gaan van en hen te laten aanpassen aan de klimaatveranderin. Het overeind houden van duurzame landbouwproductie en tegelijk het leveren van ecosysteemdiensten, voorkomen en herstel van land- en bodemdegradatie en het behoud van biodiversiteit was een belangrijk doel.