Onderzoeksproject Extractie van eiwit uit luzerne en klaver ten behoeve van kippen en varkens
Algemeen kader
Geëxtraheerd eiwit uit luzerne en gras-klaver biedt potentieel om soja in het rantsoen van varkens en kippen deels te vervangen. Dit blijkt uit de resultaten van het project LUZEX. Het project onderzocht of we ruw eiwit kunnen extraheren uit de vlinderbloemigen luzerne en rode klaver, twee groenvoedergewassen waarvan de teeltechniek goed gekend is, om dat vervolgens in het rantsoen van (biologische) varkens en pluimvee te mengen. De vestiging van luzerne was erg langzaam met een hoge onkruiddruk als gevolg, maar eens gevestigd, bevestigden luzerne en grasklaver hun hoog opbrengstpotentieel (tot 20 t DS/ha) onder Vlaamse omstandigheden. Een ruw eiwit opbrengst van 3000 kg RE/ha lijkt in de praktijk haalbaar. Met de huidige op punt gestelde extractietechniek betekent dit een opbrengst van 600-1800 kg geëxtraheerd eiwit per ha. Echter, logistieke uitdagingen en hoge energieprijzen lijken de commerciële uitrol van de techniek momenteel in de weg te staan.
Onderzoeksaanpak
We vertrokken van de buitenlandse literatuur en technische ervaringen. Aan de hand van de extractie-apparatuur in de Food Pilot in Melle stelden we zelf een extractieprotocol voor eiwit uit luzerne en rode klaver op punt. Verschillende technieken en verschillende groeistadia van verse en van ingekuilde luzerne en klaver werden daarbij getest. Eens dit protocol op punt stond, bepaalden we de voederwaarde van dit eiwit voor vleesvarkens en voor kippen. We onderzochten hoe de techniek op industriële schaal zou kunnen uitgerold worden, en welk businessmodel en welke keten er rond deze lokale eiwitstroom voor voedertoepassingen zou kunnen ontstaan.
Relevantie/Valorisatie
Dit onderzoek kan de Europese landbouw (de veehouderij) op weg helpen naar minder afhankelijkheid van geïmporteerde eiwitbronnen voor veevoeders. In de veehouderij is er al langer vraag naar meer, lokaal geteeld eiwit in de rantsoenen. Herkauwers (koeien) kunnen de eiwitrijke luzerne en klaver (tot 20% ruw eiwitgehalte) zelf verteerd krijgen. Eénmagigen -varkens en kippen - niet, tenzij er eerst een eiwitextractie gebeurt. De teelt van luzerne en gras-klaver lukt erg goed onder ons klimaat en op onze bodems, met een hoog opbrengstpotentiaal en ruw eiwit gehalte. Afhankelijk van het groeistadium (en de stengeligheid) varieerde de ruw eiwit extractie-effcicëntie tussen 10% en 30 %. De kwaliteit van het eiwit was geschikt om soja in varkens- en kippenvoeders gedeeltelijk te vervangen. De vezelrijke fractie die overbleef na extractie had een goede voederwaarde om te valoriseren in de melkveehouderij. Logistieke uitdagingen en de hoge prijzen voor energie vormen echter nog een beperking om deze techniek op grote schaal uit te rollen.
Financiering
Vlaamse Overheid - L&V
