Onderzoeksproject Risico-anlayse van schadelijke schors- en ambrosiakevers

Algemeen kader

Rond twee subfamilies van schadelijke kevers, met name de schors- en ambrosiakevers Scolytinae en Platypodinae, is er in dit Scolibe-project informatie verzameld met het oog op een trefzekere opsporings- en beheersingsstrategie. Onderzoekers rangschikten 165 soorten met een invasiegeschiedenis op basis van hun potentiële impact op onze bomen. Aan de hand van deze informatie werden lijsten opgesteld om de monitoringsstrategieën te sturen en nadien te verfijnen met modellen, praktijkgegevens en informatie over de meest geschikte vallen. Het project biedt robuuste, op bewijzen gebaseerde richtlijnen voor de monitoring (van de aankomst) van invasieve schors- en ambrosiakevers in België, vroege detectie en bestrijding, zodat er - bij ontdekking - op een adequate wijze kan worden gereageerd.

Onderzoeksaanpak

Van de 165 soorten met een invasiegeschiedenis werd de klimatologische compatibiliteit en de beschikbaarheid van waardplanten in België geanalyseerd om zo een rangschikking te maken op basis van hun potentiële impact op onze bomen. De impact van elke soort werd beoordeeld aan de hand van classificaties uit de literatuur en er werden vier prioriteitenlijsten opgesteld om de monitoringinspanningen te sturen. In veldproeven werden verschillende valontwerpen en toepassingsstrategieën getest, waarbij bleek dat kleine, wijd verspreide waaiervallen (‘fan-traps’) het meest effectief waren om de hele soortendiversiteit te capteren en detecteren. De monitoringsstrategieën werden verfijnd aan de hand van theoretische modellen en praktijkgegevens, met speciale aandacht voor locaties met een hoog risico, zoals importlocaties, en de beschikbare middelen. Ten slotte optimaliseerden we snelle moleculaire identificatiemethoden voor de gevangen kevers, waarbij het belang van recente, goed bewaarde monsters en geschikte PCR-primers werd benadrukt.

Relevantie/Valorisatie

Deze kevers kunnen in het ergste geval een ravage aanrichten in bossen, parken en boomkwekerijen. Via houttransporten is het mogelijk dat ze, zich verstoppend onder de schors, meereizen van land tot land. We gingen na welke soorten precies het grootste risico vormen voor de boomsoorten in België en wat hun plaagstatus is. Richtlijnen werden opgesteld voor de monitoring en vroege detectie. Er worden veldoefeningen georganiseerd om toezichthoudende autoriteiten te informeren over deze richtlijnen in de praktijk.

Financiering

FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu