Onderzoeksproject Opportuniteiten voor peilgestuurde drainage in Vlaanderen
Algemeen kader
Het onderzoeksproject OP-PEIL is erin geslaagd om een verhoogde toepasbaarheid van peilgestuurde drainage (PGD) in Vlaamse landbouwbodems te realiseren. OP-PEIL leverde concrete cijfers op over de effectiviteit en rendabiliteit van sub-irrigatie en van PGD als techniek om verzilting te controleren. Met modellen is er ook een eerste inschatting gemaakt van hoeveel extra water naar het grondwater kan infiltreren in de verschillende toepassingen van PGD, en in welke mate dit ook meeropbrengst geeft.
Peilgestuurde drainage voert water niet continu af, zoals bij conventionele drainage, maar laat toe om water te draineren op momenten waar het echt nodig is, bijvoorbeeld tijdens de zaaiperiode. PGD is m.a.w. een water-zuiniger en slimmer systeem om de juiste hoeveelheden zoet water onder landbouwpercelen te houden. Deze vorm van drainage kan zowel maatschappelijk als landbouwkundig rendabel zijn, en is bovendien effectief op korte termijn.
Onderzoeksaanpak
Naast het toepassen en implementeren van bestaande kennis, heeft OP-PEIL de nodige vakkennis opgebouwd om 3 kennishiaten te vullen: het potentieel van sub-irrigatie (water ondergronds aanvoeren via het drainagesysteem), de invloed van PGD op verzilting in de poldercontext, en de mogelijkheden voor collectief waterbeheer op landschapsschaal. Concreet is er ingezet op (i) het aanbieden van beslissingsondersteunende richtlijnen en praktische aanbevelingen aan bedrijven over de perceel specifieke toepassing van PGD, (ii) het stimuleren en begeleiden van doelgroep bedrijven bij de omvorming van klassieke drainage naar PGD, met de nadruk op het aanleggen van een haalbaar en financieel rendabel PGD-systeem, (iii) het maximaal uitdragen van de kennis rond PGD naar landbouwers en overheden, zowel door het projectteam als door de landbouwers van de doelgroep bedrijven, aan de hand van demonstratie-activiteiten en workshops.
Relevantie/Valorisatie
De resultaten van OP-PEIL hebben geleid tot een hogere toepasbaarheid van PGD in Vlaanderen. Vooral de aandacht voor context-specifieke noden blijkt daarbij nuttig te zijn. Het onderzoek werd ook meegenomen door het beleid bij het uitwerken van nieuwe regelgeving. Als reactie daarop werkte het project een knelpuntennota uit die concrete problemen op het veld signaleerde. Het project resulteerde in een kennisverhoging bij landbouwers én overheden en een verkennning van het potentieel van collectief peilbeheer in de praktijk.
