Onderzoeksproject Gangbare en biologische melkgeitenhouders samen op zoek naar het potentieel van zeoliet voor ammoniakreductie.
Algemeen kader
Op het einde van het verkennend onderzoeksproject ZEOGOAT blijkt dat het strooien van zeoliet (mineraal poeder) in gestrooide geitenstallen een sterk variërend effect heeft op de ammoniakemissie, waardoor er gerede twijfel is of het product op termijn zijn bewijzen zal kunnen leveren als stabiele en geborgde PAS maatregel. PAS-maatregelen worden verondersteld om het jaar door hun reductiepercentage te realiseren.
De geitenhouderijen beschikken momenteel over (slechts) één aanvaarde, toepasbare maatregel op de PAS-lijst, namelijk beweiding in combinatie met leegstand van de stal. Geitenhouders die reeds zeolieten in de praktijk toepassen vertellen over de positieve effecten van het product op diergezondheid en stalklimaat (minder geur). Zij vroegen om het NH3-emissie reducerend effect wetenschappelijk te onderbouwen, ter voorbereiding van een erkenning als PAS-maatregel. De gekozen meetmethode in ZEOGOAT (metingen ter hoogte van het strooisel met meetdeksels) was goed voor een verkenning van de eventuele effectiviteit van zeoliet als NH3 verlager. Na eventuele beloftevolle resultaten in deze fase is er een vervolgfase met meer systematische metingen op stalniveau nodig, wat een complexe en dure meetcampagne inhoudt.
Onderzoeksaanpak
De verkennende ammoniakemissie-metingen met zeolieten zijn gebeurd op twee praktijkgeitenstallen. De gekozen meetmethode met meetdeksels op het strooiseloppervlak in hokken waar de geiten verbleven, werd gehaald uit het ammoniakemissie-onderzoek in pluimveestallen. In de eerste proef (methode kalibratie) bleek de methode minder geschikt voor een geiten-potstalomgeving. De onderzoekers voerden de nodige methodologische aanpassingen door. Het project testte de zeolieten zowel als strooisel- en als voederadditief. Alles samengeteld leverden de geitenstal-metingen een gemiddelde ammoniakreductie op van 18% (strooiseladditief) en 16% (voederadditief). Echter, de variatie tussen de meetresultaten was opvallend groot, wat een hindernis bleek om over te gaan op grootschaliger onderzoeksopzetten.
De onderzoekers hadden overigens in eerdere zeolieten-tests in ingestrooide rundveestallen gelijkaardige pieken-en-dalen resultaten opgemeten. Ook daar was een hypothese dat de zeolietpartikels bij vochtige omgevingslucht eerder het luchtvocht dan de geëvaporeerde ammoniakmoleculen vangen en vasthouden.
Projectpartner Wim Govaerts & Co analyseerde bijkomend de economische impact, inclusief mogelijke positieve effecten op diergezondheid en productie. Uit een simulatie bleek dat de kost van zeolieten ruim kan worden gecompenseerd wanneer zeolieten ook dierkundige voordelen opleveren, zoals minder lammeruitval en een hogere melkproductie.
Relevantie/Valorisatie
Het gebruik van zeolieten voor ammoniakreductie bij (biologische) melkgeiten is een interessante piste, maar verder onderzoek naar de oorzaak van de grote variabiliteit in de emissiereductie, naar betere meetmethoden (alternatieven voor meetdeksels) en/of naar haalbare meetmethoden op stalniveau is nodig.
Financiering
EIP
