Thema Maatschappelijk gedragen veehouderij

Ondanks het feit dat de Vlaamse veehouderij en visserij de samenleving heel wat oplevert, wordt de sector geconfronteerd met kritische signalen. ILVO engageert zich om op basis van dialoog en wetenschappelijk onderzoek de mogelijke positie en de toekomstige modaliteiten van de veehouderij en visserij in Vlaanderen te onderzoeken en bespreekbaar te maken.

ILVO ENGAGEERT ZICH VOOR:

Onderzoek dat richting aangeeft

De milieu-impact van de veehouderij is door de intensifiëring onmiskenbaar groot geworden. Dit vertaalt zich in lokale problemen zoals de ammoniakproblematiek, nitrificatie en eutrofiëring van het grondwater. Maar ook in problemen met mondiale gevolgen, denk maar aan de klimaatverandering, de ontbossing en de problematiek van antibioticaresistentie.

Via een systeembenadering, gesteund op technologische expertise en een grondige kennis van alle deelaspecten, helpt het ILVO-onderzoek de sector om de juiste richtingen te kiezen in deze maatschappelijke vraagstukken. Een degelijke basiskennis en -expertise zijn belangrijk om het systeemdenken te ondersteunen. Daarvoor zijn inzichten in de fysiologische processen, de productieprocessen, de huisvesting van dieren en de managementsystemen essentieel.

Inzet van biomassa en reststromen

Ons onderzoek in de dierlijke sector focust ook op het efficiënter benutten van de biomassa en het gebruik van reststromen in veevoeders. We houden daarbij rekening met de algemene competitie voor koolstof- en stikstofbronnen – Feed, Food, Fuel, Fibre – en het circulaire denken. Om een antwoord te bieden op de groeiende kritiek op de import uit overzeese gebieden, bestuderen we de mogelijkheden van alternatieve eiwitbronnen.

Voederwaardering en performantie-onderzoek spelen een essentiële rol in het maken van duurzame keuzes rond het inzetten van alternatieve voedermiddelen, rest- en nevenstromen en additieven in de veevoeding met een minimale concurrentie met direct consumeerbare humane voedingsmiddelen. We vertrekken steeds vanuit een holistische kijk op nutriëntenstromen, diergezondheid en duurzame dierlijke productie. Ook genetica, welzijn, stress, emissies, smaak, identiteit, rendabiliteit en waterverbruik zijn focuspunten in deze onderzoekslijn.

Gezonde dieren

De intensiteit van onze dierlijke productiesystemen stelt hoge eisen aan de dieren. Door de management- en productiesystemen te verbeteren, kunnen productieziekten en metabole aandoeningen tot een minimum beperkt worden en kan het dierenwelzijn de plaats krijgen die het verdient. Een andere doelstelling is om het gebruik van antibiotica tot een minimum te beperken. Om dat te bereiken, voert ILVO zijn gezondheidsonderzoek vanuit een geïntegreerde kijk. Diergezondheid en -welzijn aan de ene kant, en voedselveiligheid van de finale zuivel- en vleesproducten aan de andere kant reiken elkaar de hand. Doorheen de hele keten brengen we alle factoren in kaart die de diergezondheid beïnvloeden - voeding, huisvesting, management, genetica, transport, slachtproces,… - om ze in een volgende stap te optimaliseren.

Chronische stress bij dieren

Met de kennisopbouw over acute en chronische stress bij dieren, en de gevalideerde bepaling ervan via analyse van veren, haren of schubben, verwerft ILVO zich een bijzondere wetenschappelijke niche. Chronische stress kan schadelijke gevolgen hebben voor observeerbare parameters zoals groei, voortplanting, immunologische afweer en algemene lichaamsconditie. ILVO onderzoekt meer fundamentele vraagstukken en tegelijk concrete toepassingen in bijvoorbeeld de aquacultuur. Door monitoring van langdurige stress kunnen producenten gericht het welzijn en de prestaties van de dieren verbeteren.

Oude rassen

Kan de genetica van ‘oude rassen’ meer robuustheid, hogere langleefbaarheid en andere gunstige duurzaamheidsparameters binnenbrengen in de bestaande genetica? Op die manier zou de gezondheid van de dieren binnen specifieke productiesystemen verder verbeterd kunnen worden. Vooral bij het opzetten van alternatieve productiesystemen om nichemarkten te ontwikkelen kunnen oude rassen interessante eigenschappen aanbrengen. ILVO zet in op dit genetische onderzoek.

Microbioom van de darm

We bouwen ook verder aan een betere kennis van de relatie tussen het microbioom – het geheel van micro-organismen in het lichaam van een dier – en het metabolisme en de gezondheid van de gastheer. Zo willen we meer inzicht krijgen in de factoren die de ontwikkeling van het microbioom tijdens het vroege leven beïnvloeden, alsook de stabiliteit ervan tijdens het latere leven. Die kennis is essentieel als we willen streven naar een optimale gezondheid en een efficiënte productie van dierlijke producten.

Dierenwelzijn

De maatschappelijke gevoeligheid rond het welzijn van dieren in productiesystemen groeit. Expertise in dierenwelzijn en -gedrag is een basispijler van deze onderzoekslijn, waarin we streven naar:

  • Het beter wetenschappelijk onderbouwen van het begrip ‘dierenwelzijn’ door ontwikkeling en integratie van nieuwe welzijnsindicatoren, denk maar aan chronische stress.
  • Het ontwikkelen van protocols die de on-farm bepaling (en in uitbreiding doorheen de ganse keten) van dierenwelzijn mogelijk maken, ter ondersteuning van lastenboeken (bv. op vraag van de retail).

Praktisch kan ILVO meehelpen bij het zoeken naar oplossingen voor problemen in de veehouderij waarvan bepaalde aspecten maatschappelijk onder druk staan. Denk maar aan voetzoollaesies bij vleeskuikens, castraties en couperen van staarten bij vleesvarkens, kraamkooien bij zeugen, scheiding tussen kalf en moederdier, enzovoort.

Contacteer een expert

Sam De Campeneere

Sam De Campeneere

Wetenschappelijk directeur ILVO Dier

Contact

Ook interessant

Persbericht 12/04/2021

Vleeskwaliteit sturen via ras(keuze) en geslacht

groep jonge varkens in de stal
Eline Kowalski onderzocht hoe de vleeskwaliteit en eigenschappen voor verwerking van varkensvlees (technologische kwaliteit) kunnen gemeten en verbeterd worden, rekening houdend met het financiële pla...
Wettelijke informatie