Onderzoeksproject Snelle en geharmoniseerde detectiemethoden voor quarantaine Tephritidae
Algemeen kader
Een aantal soorten Tephritidae-boorvliegen behoren tot de meest schadelijke insectenplagen voor fruit- en groentegewassen. Met name de vele niet-EU-Tephritidae vormen een belangrijke bedreiging voor de Europese landbouw en handel. Het project TEPHRIFADE 2 wil de diagnostische paraatheid voor de quarantaine Tephritidae versterken. In een voorgaand onderzoeksproject (TEPHRIFADE 1) kwamen er hiaten aan het licht qua snelle diagnostiek, geharmoniseerde protocols en DNA referentiedatabanken. Een snelle en betrouwbare identificatie is echter essentieel voor inspecties op deze quarantaine organismen, terwijl de huidige moleculaire tools maar voor een beperkt aantal soorten bestaan, hetgeen de laboratoria beperkt om onderschepte specimens snel en consistent te identificeren. Meer dan 250 niet-EU-Tephritidae-soorten zijn gereguleerd in de EU, waaronder prioritaire plagen zoals Anastrepha ludens en Bactrocera dorsalis. Dit project zal de paraatheid, surveillance en fytosanitaire besluitvorming voor boorvliegplagen met een hoog risico verbeteren.
Onderzoeksaanpak
Concreet worden er snelle LAMP of qPCR assays ontwikkeld en gevalideerd voor Anastrepha ludens en A. fraterculus, ondersteund door genomische data, waaronder COI barcodes, mitochondriale genomen en nucleaire SNP merkers. De onderzoekers optimaliseren een bestaande TaqMan real-time PCR-assay voor Bactrocera dorsalis en verkennen olfactorisch gen-gebaseerde merkers voor het B. dorsalis-soortencomplex. MALDI TOF MS wordt geëvalueerd als aanvullende methode voor de identificatie van larven van A. ludens en A. fraterculus. Snelle DNA extractiemethoden die de morfologie behouden worden getest. Een geharmoniseerd validatiekader, een workshop en Test Performance Studies ondersteunen de vergelijking tussen laboratoria. Tot slot worden de hiaten in DNA referenties aangepakt via datamining, museum en institutionele collecties, DNA databanken en gerichte veldbemonstering.
Relevantie/Valorisatie
TEPHRIFADE 2 versterkt naar verwachting in grote mate de Europese diagnostische capaciteit voor gereguleerde niet-EU-Tephritidae, door snellere, betrouwbaardere en geharmoniseerde identificatietools te ontwikkelen. Het project helpt nationale plantengezondheidsdiensten en diagnostische laboratoria bij een snelle respons op intercepties en vermoedelijke uitbraken. Gevalideerde assays, gestandaardiseerde extractieprotocols en Test Performance Studies verbeteren de consistentie tussen laboratoria. Uitgebreidere DNA referentiedata verhogen de betrouwbaarheid van moleculaire identificatie en ondersteunen toekomstige diagnostische ontwikkeling. De samenwerking met EURL en EPPO faciliteert de afstemming met Europese diagnostische standaarden.
Financiering
FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu
