Onderzoeksproject Onderzoek naar de impact van licht op de soorten gevangen in potten
Algemeen kader
In de pottenvisserij op zee kan de toevoeging van licht als lokmiddel, naast aas, in bepaalde gevallen leiden tot een hoger vangstsucces. Dat is de conclusie van een reeks innovatie gerichte experimenten in het onderzoeksproject POLUX. Kunstmatig licht in de potten kan de vangst van zeekatten aanzienlijk verhogen: Potten uitgerust met witte of groene LEDs vingen consequent meer zeekatten dan de controle potten zonder LEDs. Voor Noorzee krabben en -kreeften blijkt licht geen meerwaarde te bieden boven traditioneel aas. Spinkrabben worden dan weer wel sterk aangetrokken met wit licht. De proeven met sint-jakobsschelpen en pijlinktvissen hebben voorlopig slechts sporadische vangsten of eieren opgeleverd. Daar staat een verdere optimalisatie van het potontwerp op de onderzoeksagenda.
Onderzoeksaanpak
De onderzoekers combineerden laboratorium- en veldproeven. In tanks werd de reactie van steurgarnalen, krabben en kreeften op verschillende lichtkleuren onderzocht. De experimenten op zee werden uitgevoerd in samenwerking met vijf commerciële vissers. Zij plaatsten potten met LED’s op de visgronden in de Straat van Dover. Vier pottypes zijn op die manier wetenschappelijk geëvalueerd: gemengde potten voor krab/schelpen, steurgarnalenpotten, zeekattenpotten en pijlinktvissenpotten. Met statistische analyses werd de vangstefficiëntie en de visserijselectiviteit vergeleken tussen de lichtbehandelingen en de controles.
Relevantie/Valorisatie
Licht als lokmiddel in de pottenvisserij wordt via het POLUXproject bevestigd als een veelbelovende innovatie. De aantrekking door licht opent nieuwe mogelijkheden voor betere vangsten. Voor zeekat is de meerwaarde van het gebruik van LED’s het duidelijkst. Ook de positieve respons van steurgarnalen op nabij-UV licht biedt perspectief voor soortspecifieke toepassingen. De vangsttoename van spinkrabben toont aan dat selectiviteit verder kan verbeteren via aangepaste potontwerpen of, dat er een valorisatie van deze soort moet worden gezocht. Openstaande onderzoekspistes betreffen onder andere vragen naar potpositionering (bijv. in de waterkolom) voor soorten zoals pijlinktvissen.
Met een hogere vangstefficiëntie kan de economische levensvatbaarheid van de pottenvisserij - een duurzame techniek - verhogen, en bijdragen aan diversificatie van de vloot.
