Onderzoeksproject Catching rhizobia to introduce high protein containing soybean for a sustainable agriculture in Flanders
Algemeen kader
Met de hulp van 1.200 burgers en hun tuinen hebben we met succes inheemse rhizobia (gunstige bodembacteriën) in Vlaamse bodems geïdentificeerd die efficiënt soja kunnen noduleren. Aangezien soja van oorsprong geen inheemse plant is in West-Europa, is inoculatie met stikstofbindende bacteriën noodzakelijk om een meer productieve symbiose tot stand te brengen en te profiteren van de stikstoffixatie uit de lucht. Momenteel komen de meeste van deze bacteriën uit Noord- of Zuid-Amerika. Door deze exotische bacteriën te vervangen door lokale stammen, beter aangepast aan de Belgische en Noordwest-Europese milieuomstandigheden, kunnen we de sojateelt optimaliseren en het eiwitgehalte in onze regio verhogen.
Onderzoeksaanpak
De sojaplanten werden als onderdeel van een burgerwetenschapsproject in 1.200 Vlaamse tuinen gekweekt. In het laboratorium onderzochten onderzoekers de wortels op de aanwezigheid van knobbeltjes, waarin misschien de rhizobia zouden zitten. In totaal werden 267 knobbeltjes gevonden, waarvan 34 rood waren, wat de aanwezigheid van stikstofbindende bacteriën verraadt. Deze bacteriën werden geïsoleerd en grondig bestudeerd. Na laboratoriumtests werden de meest veelbelovende stammen getest in serres en later onder veldomstandigheden. De resultaten toonden aan dat deze inheemse stammen net zo goed, of zelfs beter, presteerden dan de exotische stammen die momenteel worden gebruikt. Vervolgonderzoek zal zich richten op het begrijpen van de omstandigheden waaronder deze inheemse bacteriën uitblinken en hoe ze effectief kunnen worden ingezet om de sojateelt te verbeteren. Deze innovatieve aanpak kan leiden tot duurzamere en beter aangepaste landbouwpraktijken in de regio.
Relevantie/Valorisatie
Soja (Glycine max) is één van de belangrijkste eiwitbronnen voor humane voeding en dierlijke voeders. België is afhankelijk van de import van soja en sojaproducten en voert jaarlijks zo'n 800.000 ton in, voornamelijk afkomstig uit landen (bv. Argentinië, Brazilië) met een risico op ontbossing. Het uitbouwen van een lokale sojateelt door Belgische landbouwers kan bijdragen aan een verlaagde afhankelijkheid van import en aan meer sociaal verantwoorde eiwitproductie. Een succesvolle sojateelt is echter afhankelijk van geschikte plantenrassen, maar ook van kennis over de bodembacteriën en schimmels waar de plant mee in symbiose gaat.
