Projectnieuws Opfok van kalveren en jongvee

21/10/2025

Vroeger en nu

Vóór 2021 stonden de kalverhutten onder de open hemel en verspreid over de site in functie van de beschikbare vrije ruimte. In 2021 namen we het kalverplein in gebruik met overkapping, scheiding regenwater-mestsappen (milieuvergunning) en betere infrastructuur voor project JongLeven: overzichtelijk, vlot werken, beter klimaat, betere bioveiligheid, …

Data verzameling kalveren/jongvee

Ongeacht de lopende proeven wordt heel wat data verzameld van onze kalveren. Zo wordt de opname van melk, voeder en water individueel of op groepsniveau geregistreerd. Ook wordt de groei opgevolgd door regelmatig wegen of meten van de dieren (individueel). Tot slot wordt van alle dieren de ziekte-incidentie, alle behandelingen en ook de mestscore bijgehouden. In kader van specifiek onderzoek kunnen ook meststalen, bloedstalen en emissies (broeikasgassen, ammoniak) geanalyseerd worden.

Resultaten jongvee-projecten

JongLeven (2016-2022)

VLAIO-project JongLeven leverde een hele waaier aan resultaten voor de Vlaamse rundveehouderij. Zo werden de groeicurves voor Holstein vaarzen geactualiseerd. Deze dateerden nog van het begin van de eeuw en bleken behoorlijk voorbijgestreefd. Jarenlange selectie resulteerde immers in grotere en sneller groeiende dieren. Naast het opstellen van het nieuwe optimale groeitraject werden ook de bijhorende voederbehoeftenormen (energie en eiwit) aangepast. Dit leverde heel wat bruikbare toepassingen voor de praktijk: een nieuwe rekentabel om van kruishoogte of borstomtrek het gewicht te berekenen, online omrekentools, een Jongveetool om gewichten te registreren en de ILVO Rantsoentool Jongvee om rantsoenen voor jongvee te berekenen.

Verdere opvolging van het jongvee illustreerde het positiefeffect van een goede jeugdgroei op het latere productieleven. Zo produceerden beter groeiende vaarzen (P80) zo’n 1.100 kg melk meer in de eerste lactatie en zo’n 1.300 kg meer in de tweede lactatie. Of deze trend aanhoudt en hoe de langleefbaarheid beïnvloed wordt zal mogelijks onderzocht worden in een nieuw project in aanvraag.

Als kalveren voldoende krachtvoer opnemen (kg/dag) dan heeft spenen op jongere leeftijd geen nadelig effect bij Holstein vaarzen. Er wordt beter geleidelijk gespeend om een groeidip te vermijden die mogelijks nadelige effecten heeft op latere leeftijd. Kalveren van het Belgisch Witblauw ras hebben een kleinere maaginhoud, waardoor ze gemiddeld 2 weken later starten met opnemen van krachtvoer. De ideale speenleeftijd schuift dus ook 2 weken op. Verder zal verstrekken van maïskuil op jonge leeftijd bij deze kalveren een nadelig effect hebben op totale voeropname en groei. Bij Holstein vaarzen is dit effect niet aanwezig en zal maïskuil verstrekken op jonge leeftijd het rantsoen goedkoper maken zonder effect op opname of groei.

Biestboost 1.0 (2018-2021)

VLAIO project BiestBoost leerde ons onder andere dat het pasteuriseren van biest geen impact op heeft op kwaliteit of kwantiteit van de antistoffen in biest of bloedserum in het kalf en dat ook het microbioom in de faeces niet veranderd. Wel daalt het kiemgetal van de biest. Verder bleek uit dit onderzoek ook dat de kwaliteit van biest verbeterd kan worden door meer bestendig eiwit te voederen tijdens de droogstand.

Lopende projecten en toekomst

Biestboost 2.0 (2024-2028)

Het doel van dit vervolgproject is vooral het verbeteren van het biestmanagement op Vlaamse rundveebedrijven. Dit doen we door op 25 praktijkbedrijven het biestmanagement te monitoren en te evalueren. Op basis hiervan worden verbeterpunten voorgesteld en deze worden als input gebruikt voor een brede informatiecampagne. Verder worden innovatieve strategieën om biestkwaliteit te verbeteren getest: maternale voeding, supplementen toevoegen aan biest, vaccinatie en verstreken van ‘verlengde biest’ en ‘transitiemelk’.

WAVE (2023-2025)

Het Blue Deal project WAVE wil het waterverbruik op Vlaamse veehouderijen in kaart brengen om de referentiecijfers voor verstrekken van watervergunningen te onderbouwen/bijsturen. In dit kader onderzocht een bachelorstudente bijvoorbeeld hoeveel water kalveren gemiddeld drinken en of de temperatuur van het water hierin een bepalende factor is. Kalveren bleken meer te drinken als het water warm was, al had dit verder geen effect op de voederopname of groei.

Toekomstig onderzoek

In afwachting van nieuwe wetgeving rond het aanhouden en huisvesten van kalveren wordt op ons kalverplein een werkbaar systeem uitgetest om kalveren sneller per twee te huisvesten. Verder hopen we op een vervolgproject om het productieve leven van de vaarzen uit JongLeven verder op te kunnen volgen. Ook op vlak van emissies van jongvee verwachten we nog verder onderzoek te kunnen doen.