Publicatie | Mededeling NoriVis en PreciVis zetten stap naar precisievisserij voor de Belgische boomkorsector: een case study in Noorse en Deense wateren

29/05/2026

Deze twee rapporten over ILVO-onderzoek naar precisievisserij tonen aan dat de combinatie van innovatieve technieken aan boord van commerciële vissersvaartuigen veel potentieel biedt om de gevoeligheid van mariene gebieden in real time te bepalen. De resultaten zijn veelbelovend, maar klaar voor gebruik is de technologie nog niet. Toch zetten NoriVis en PreciVis een eerste stap naar een selectieve boomkorvisserij met minder milieu-impact.

NoriVis voerde een pilootstudie uit in de Noorse Exclusieve Economische Zone (EEZ) en PreciVis in de Deense EEZ. Beide gebieden zijn waardevolle historische visgronden voor de Belgische visserijsector, die deze gronden dreigt te verliezen. Noorwegen sloot in 2022 zijn wateren al af voor de boomkorvisserij en Denemarken heeft plannen om gevoelige mariene habitats (Natura 2000-gebieden) te beschermen en visgebieden af te sluiten. Maar deze gebieden zijn niet homogeen en vormen een mozaïek van kwetsbare en minder kwetsbare habitats. Real time karakterisering van de zeebodem naar kwetsbaarheid zou vaartuigen in staat stellen om kwetsbare zones actief te vermijden en enkel te vissen in minder kwetsbare habitats. Dit bevordert niet alleen de bescherming van het mariene milieu, maar ook de duurzaamheid en efficiëntie van de visserijsector.

WASSP-sonartechnologie onderscheidt zandige van stenige bodems, bodemkwetsbaarheid bepalen vereist combinatie van tools

De onderzochte technieken zijn de WASSP-sonartechnologie voor real time karakterisering van de zeebodemstructuur, de door ILVO ontwikkelde decision support tool (DST) VISTools die in real time vaartuigparameters (o.a. motor-, vangst- en brandstofgegevens) monitort en registreert, en de analyse en vergelijking van de vangstsamenstelling. In PreciVis werd ook een onderwatercamera gemonteerd op het vistuig.

In beide studies formuleren de onderzoekers dezelfde conclusies. Afzonderlijk bieden de onderzochte technieken waardevolle informatie, maar gecombineerd leveren ze alvast een uitgebreidere, gedetailleerdere en vooral correctere weergave van de zeebodem. Bepalen of het habitat er gevoelig is voor verstoring of niet, is momenteel nog niet mogelijk. De bestaande bodemkaarten zijn te weinig gedetailleerd en de tools nog niet genoeg ontwikkeld.

WASSP onderscheidt zandige van stenige bodems, maar geeft géén bijkomende informatie over de gevoeligheid. Sommige zones met zachtere bodems kregen een hogere gevoeligheidsscore dan hardere zones. Dit is tegen de verwachting dat zandige bodems minder kwetsbare habitats zijn en benadrukt dat ecologische gevoeligheid niet enkel bepaald wordt door het bodemtype. De veel hogere resolutie van de WASSP-data ten opzichte van de beschikbare zeebodemkaarten kan hiervoor een bijkomende verklaring zijn.

Real time detectie van kwetsbare bodems vraagt verdere ontwikkeling van tools

Het combineren van de WASSP-beelden met informatie over de soortensamenstelling (indicatorsoorten voor gevoelige habitats), VISTools (de snelheid van het vaartuig) en onderwaterbeelden biedt veel potentieel om in de toekomst systemen te ontwikkelen die al tijdens het vissen gevoelige habitats kunnen lokaliseren. Bijvoorbeeld door het gelijktijdig bepalen van de bodemstructuur (via WASSP) én de soortensamenstelling (bv. AI-soortenidentificatie op onderwatercamerabeelden) of door het maken van zeer gedetailleerde bodemkaarten waarin laag- en hooggevoelige zones duidelijk zichtbaar zijn.