Beleidsadvies | Publicatie Beleidsadvies: Zonevreemde Functiewijzigingen in de Vlaamse Landbouwruimte

22/01/2026


Zonevreemde functies zijn het resultaat van uiteenlopende dynamieken die het Vlaamse platteland al decennia kenmerken. Ze houden verband met structurele veranderingen in de landbouw (schaalvergroting en stopzetting), druk op de vastgoedmarkt, woon- en economische ontwikkelingen in het buitengebied en toenemende maatschappelijke ambities rond open ruimte, klimaat en biodiversiteit. Het beleid rond zonevreemde functiewijzigingen bevindt zich daardoor op het kruispunt van deze dynamieken, en staat voor de opgave om hun onderlinge samenhang expliciet te erkennen en er geïntegreerd op te sturen.

Aanleiding voor deze nota is de vaststelling dat het beleid de voorbije decennia vaak heeft bijgestuurd op de ongewenste effecten van eerdere keuzes, zonder een integraal alternatief uit te werken.

De nota pleit voor een samenhangend beleidskader dat agrarisch hergebruik prioritair maakt waar dit zinvol is, zonevreemd hergebruik strikt koppelt aan ruimtelijke draagkracht en ontkoppelt van bijkomend grondgebruik, en sloop en ontharding erkent als volwaardige beleidsoptie.

Alleen door voor elke site een expliciet beleidsmatig toekomstperspectief te bieden, kan Vlaanderen de open ruimte vrijwaren, het functioneren van de landbouw versterken en tegelijk inspelen op bredere maatschappelijke opgaven.

De nota bundelt en synthetiseert bestaande inzichten met als doel:

  • de beschikbare kennis en onderzoeksresultaten rond zonevreemde dynamieken samen te brengen;
  • de onderliggende ruimtelijke en landbouwkundige processen en hun impact te duiden;
  • mogelijke beleidsopties en sturingsmechanismen te verkennen;
  • resterende beleidsvragen en kennislacunes expliciet te maken.

Lees het hele beleidsadvies ‘Zonevreemde functiewijzigingen in de Vlaamse landbouwruimte’.

Beleidsadvies: 'Zonevreemde functiewijzigingen in de Vlaamse landbouwruimte'

Reacties of feedback zijn welkom via ruimte@ilvo.vlaanderen.be

Vragen?

Contacteer ons

Elke Vanempten

Onderzoekster ILVO

Anna Verhoeve

Onderzoeker ILVO

Ook interessant

Projectnieuws 19/11/2021

Boer ruimt veld

Eindrapport Boer ruimt veld
Ontharding als middel om open ruimte te realiseren