Beleidsadvies Beleidsadvies: Voedselverlies als systeemuitdaging
Voedselverlies in ons land
Volgens de OVAM Monitor Voedselverlies werd in 2023 in Vlaanderen ongeveer 3,2 miljoen ton voedselreststromen geregistreerd, waarvan naar schatting 1,19 miljoen ton eetbaar voedselverlies. Hoewel Vlaanderen sterk inzet op selectieve inzameling en valorisatie van voedselreststromen, blijft een aanzienlijk deel van de eetbare voedseloverschotten buiten de humane voedselketen terechtkomen.
Tegelijkertijd is het aantal Belgen dat beroep doet op voedselhulp de laatste 10 jaar met 50% gestegen is. Vlaanderen en Europa staan bovendien voor de uitdaging om de nieuwe doelstellingen rond voedselverliesreductie tegen 2030 te realiseren.
Deze ILVO-beleidsnota, gebaseerd op meerjarig onderzoek binnen Europese onderzoeksprojecten, formuleert aanbevelingen om voedselverlies verder terug te dringen en het behoud van eetbare producten voor menselijke consumptie te versterken.
Op basis van drie vastgestelde knelpunten formuleert ILVO negen aanbevelingen voor een meer systemische, datagedreven en impactgerichte aanpak van voedselverlies in Vlaanderen:
Knelpunt 1: Versnipperde bevoegdheden belemmeren een geïntegreerde aanpak van voedselverlies
> Bekrachtig en verbreed het Platform Voedselverlies als structureel overleg- en actiemechanisme
> Formuleer gedeelde en verankerde doelstellingen over departementen heen
> Versterk de afstemming tussen het Platform Voedselverlies en de Vlaamse onderzoeks- en innovatieagenda
Knelpunt 2: Tekort aan actuele, samenhangende en gestandaardiseerde data over voedselverlies
> Ontwikkel een gezamenlijk kader voor monitoring en rapportering van voedselverliezen
> Versterk de actualiteit, vergelijkbaarheid en methodologische onderbouwing van de monitoring
> Investeer in gedeelde dataplatformen en stimuleer veilige en gestandaardiseerde datadeling
Knelpunt 3: Structurele drempels voor herverdeling en herverwerking voor menselijke consumptie
> Integreer menselijke consumptie expliciet in de cascade-index en beleidssturing
> Ondersteun regionale hubs en experimenteerruimte voor innovatieve herverdelings- en verwerkingsmodellen
> Evalueer fiscale en administratieve prikkels die hoogwaardige valorisatie voor menselijke consumptie kunnen ontmoedigen
Dit ILVO-beleidsadvies beoogt een betere afstemming van beleid, monitoring en ondersteuning, zodat Vlaanderen voedselverlies niet alleen verder kan reduceren, maar ook meer eetbare voedseloverschotten binnen de humane voedselketen kan houden.
Reacties of reflecties over dit beleidsadvies zijn steeds welkom bij:
- lies.messely@ilvo.vlaanderen.be directeur ILVO Landbouw & Maatschappij
- lisa.vandenbossche@ilvo.vlaanderen.be onderzoeker voedselverspilling bij ILVO Landbouw & Maatschappij
- bart.vandroogenbroeck@ilvo.vlaanderen.be senior onderzoeker voedings- en reststromen bij ILVO Technologie en Voeding.
Lees het beleidsadvies
NL: 'Voedselverlies als systeemuitdaging' // EN: 'Foodwaste policy brief'
Beluister de podcast
We nodigen ook uit om aflevering 8 'De strijd tegen voedselverspilling' te beluisteren uit de podcastreeks 'Komt het goed met ons eten?' die ILVO en VILT samen maken over cruciale kantelpunten in de landbouw en voeding.
