Algemeen 15 landen bouwen gemeenschappelijk Europese landbouw- dataspace

Het initiatief roept op tot deelname van nog meer partners en cases

Europa krijgt een eengemaakt Europees deelplatform voor agri-data, genaamd CEADS (lees ‘seeds’). 36 partners uit 15 landen zijn begonnen met de bouw. ILVO (Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek) is coördinator. “Het moet één veilig, interoperabel, gebruikers-gestuurd en robuust datadeelsysteem worden voor de Europese landbouw en voeding,”, klinkt het.

De Common European Agricultural Data Space wordt gefinancierd door de Europese Unie, Vlaanderen en door Digital Europe, de netwerkorganisatie van 45.000 Europese ICT-bedrijven die efficiëntie voor digitale innovaties nastreeft. Tijdens een pas afgelopen driedaags kick-off event in Gent heeft het consortium de fundamenten gelegd voor de gedeelde Europese dataspace in de landbouwsector.

AI-gedreven innovaties zijn essentieel voor een toekomstige weerbare en duurzame landbouw- en voedingssector. AI behoeft echter toegang tot grote volumes kwalitatieve data, mét respect voor eigenaarschap en gebruiksgemak. Om die data binnen Europa te transporteren is er binnenkort CEADS.

Binnen één jaar moet het datadeelsysteem al operationeel zijn om grensoverschrijdende samenwerkingen en datastromen te faciliteren.

Waarom een Europese landbouw data space

De overtuiging groeit dat artificiële intelligentie de landbouw- en voedingssector sterk kan en zal helpen om de vele uitdagingen aan te pakken: van klimaatverandering en strengere regelgeving tot stijgende kosten en druk op de voedselzekerheid. Zonder toegang tot betrouwbare, herbruikbare en toegankelijke data kan AI echter weinig betekenen.

Landbouwers en bedrijven genereren steeds meer data — over bodem, gewas, machines, keten en markt. Zolang die data opgesloten in lokale silo’s, regionale deelplatformen en sectoren, renderen ze niet voluit.

CEADS maakt de data breder vindbaar, toegankelijk en herbruikbaar voor AI-gedreven innovaties, mét respect voor eigenaarschap en controle. De Europese partners en het beleid bestempelen dit als urgent: Willen we competitief blijven in duurzame landbouwtechnologie, dan moeten we de gemeenschappelijke dataspace nú opstarten, de race is al begonnen. Binnen 1 jaar is CEADS operationeel.

Bruggen bouwen tussen dataplatformen

De partners starten niet van nul. In Europa zijn er vandaag zo’n 80 regionale datadeelplatformen actief in de agrifoodsector. Ze verbinden vooral lokale spelers. Het zijn de grensoverschrijdende datadeel-vragen die tot nu toe nog niet of nauwelijks zijn op te lossen.

• Bedrijven botsen op hoge kosten, technische verschillen en complexe contracten.
• Landbouwers (eigenaars van hun data) verkiezen één vertrouwd platform in hun eigen regio — om overzicht en gebruiksgemak te behouden.

Precies een jaar geleden bouwde het Vlaamse datadeelplatform DjustConnect een eerste grensoverschrijdende brug met het Finse Tritom (Data Space Europe).

“Dat soort connecties willen we nu bottom-up uitbouwen — samen met alle dataplatformen in de EU — om zo de Europese landbouw data space verder te ontwikkelen en op te schalen,” zegt Stephanie Van Weyenberg, directeur bij ILVO en manager van DjustConnect. “De meest logische oplossing is dat een bedrijf of landbouwer slechts één datadeelplatform hoeft te gebruiken en dat de nodige bruggen worden gebouwd op platformniveau en er interoperabiliteit is tussen de technologieën van elk datadeelplatform”.

Aanpak samen te vatten als use case first

Het succes van een datadeelplatform hangt samen met het succes van zijn use cases, zo blijkt onder meer uit de ervaring van DjustConnect, één van de grotere en meest ervaren regionale landbouw-dataspaces in Europa. Deze aanpak start expliciet vanuit concrete noden en samenwerking op het terrein. De businesswaarde vormt de basis voor groei. CEADS-coördinator ILVO hanteert hetzelfde uitgangspunt nu voor de Europese opschaling.

“We starten met 8 use cases, verspreid over meerdere landen. Eén daarvan focust op het opzetten van een operationele data space voor het delen van machinedata — gecombineerd met perceel-, geo- en teeltdata zoals weersomstandigheden. Het delen van die gegevens helpt boeren om efficiënter te werken en kosten te besparen, terwijl machinebouwers hun producten kunnen verbeteren op basis van reëel gebruik.”

Oproep

Met bijkomende financiering kunnen er navenant nieuwe use cases worden toegevoegd. Doel is dat zo élke EU-lidstaat organisch betrokken wordt bij CEADS. De partners nodigen alvast extra landen en bedrijven op om deel te nemen en mee te werken aan de Europese dataspace die de Europese agrifood keten de toekomst kan inleiden.

Strategische pijlers

De toekomstgerichte en economisch veerkrachtige Europese dataspace CEADS houdt een aantal basisprincipes als kompas voor de succesvolle ontwikkeling, zodat het gemeenschappelijk datadeelplatform wérkt voor landbouwers, bedrijven, onderzoekers, beleidsmakers en burgers:

• Waardevolle agrovoedingsdata beschikbaar stellen
• Operationeel en betrouwbaar databeheer en datadelen faciliteren
• Duurzame business modellen opzetten
• Ethische en juridische datastandaarden toepassen
• Een veilige en interoperabele technische infrastructuur implementeren
• Meerwaarde bepalen en aantonen van het datadelen in de praktijk
• Nationale datadeelinitiatieven verbinden

“Net zoals elke geslaagde oogst start bij het juiste zaad, planten wij de CEADS voor Europa’s toekomst qua landbouw- en voedingsdata,“ aldus Jürgen Vangeyte, directeur bij ILVO.

Voor meer informatiebezoek de website ceads.eu of neem rechtstreeks contact op via ceads@ilvo.vlaanderen.be.

GA nο: 101195295
Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s)
only and do not necessarily reflect those of the European Union or European Commission.
Neither the European Union nor the granting authority can be held responsible for them.