Dossier VISTools: betere visserijgegevens voor een slimmer en duurzamer beheer

VISTools helpt visserijbeheer te verbeteren door hoge resolutie data rechtstreeks te verzamelen op vissersvaartuigen. Door sensoren, real-time monitoring en samenwerking met vissers te combineren, draagt het project bij aan nauwkeuriger wetenschappelijk onderzoek, betere beleidsbeslissingen en een duurzamere toekomst voor de visserij.

Wat doet ILVO?

ILVO ontwikkelt systemen die rechtstreeks vanaf vissersvaartuigen gedetailleerdere en betrouwbaardere gegevens verzamelen.
ILVO integreert sensoren voor onder meer GPS, brandstofverbruik, trekkracht en vangstgewicht in één systeem aan boord.
ILVO test camera- en AI-tools, en de integratie van eDNA, om de vangstregistratie en de soortherkenning aan boord te verbeteren.
ILVO gebruikt vaartuiggegevens voor een breder, op ecosystemen gebaseerd visserijbeheer en de ontwikkeling van 'digital twins'.
ILVO werkt in de praktijk samen met vissers en test en verbetert het systeem samen met hen op zee.

Waarom VISTools belangrijk is

Visserijbeheer is afhankelijk van gegevens van hoge kwaliteit. Maar veel van die gegevens zijn op dit moment nog te beperkt, te traag en te onvolledig om een beeld te geven van wat er werkelijk op zee gebeurt. Vangstgegevens worden vaak handmatig ingevoerd. De posities van vaartuigen geven niet altijd weer wat er tijdens een visreis gebeurt. En onafhankelijke, wetenschappelijke observaties bestrijken slechts een klein deel van de werkelijke visserijactiviteit. Daarom moeten wetenschap en beleid vaak met een onvolledig beeld werken.

Dat is nog belangrijker in een tijd waarin mariene ecosystemen onder druk staan door veranderende weerpatronen en de gevolgen van klimaatverandering. De wateren warmen op en vissoorten verplaatsen zich. Dit zet de visserij vanuit vele hoeken onder druk: ecologisch, economisch en sociaal. In deze context vraagt het beheer betere informatie en snellere feedback.

Van gegevens met lage resolutie tot praktische inzichten

VISTools is ontwikkeld om die leemte op te vullen. Het project rust vissersvaartuigen uit met een compact systeem dat gegevens van verschillende instrumenten samenbrengt, waaronder gps, brandstofverbruik, vangstgewicht en metingen van het vistuig. Dit geeft een veel gedetailleerder beeld van wat er tijdens een visreis gebeurt, vangst per vangst en reis per reis.

De kwaliteit van de beschikbare informatie neemt toe voor zowel vissers als wetenschappers:

Vissers krijgen een beter inzicht in de patronen van vangsten, visserij-inspanning en brandstofverbruik.
Wetenschappers krijgen een nauwkeurigere basis om visserijactiviteiten, de druk op het ecosysteem en de dynamiek van de visbestanden te beoordelen.
Managers kunnen weloverwogen beslissingen nemen op basis van een real-time overzicht van de visserij en het ecosysteem.

Ontworpen in samenwerking met vissers, niet alleen voor vissers

Een belangrijke troef van VISTools is dat het niet alleen een technische, maar ook een maatschappelijke innovatie is. Het project groeide uit een directe samenwerking tussen onderzoekers en vissers waarbij praktische behoeften en gedeelde belangen, in plaats van top-downsturing, centraal stonden. Die samenwerking stimuleerde het vertrouwen en maakte het mogelijk om het systeem onder reële werkomstandigheden te testen in een ‘living lab’.

Dit is belangrijk omdat beter visserijbeheer niet alleen afhangt van betere instrumenten maar ook van sterkere banden tussen wetenschap, praktijk en beleid. VISTools laat zien wat er kan gebeuren wanneer deze groepen samenwerken in plaats van elkaar tegen te werken.

Een basis voor slimmer beleid

De waarde van VISTools reikt verder dan alleen dataverzameling. Betere en actuelere data kunnen het wetenschappelijk advies versterken en een flexibeler visserijbeleid ondersteunen. Door niet alleen te vertrouwen op vertraagde en onvolledige informatie, kunnen beleidsmakers werken met een duidelijker beeld van de visserijactiviteiten, de verspreiding van vissoorten en de druk op de zee.

Het project streeft ook een bredere ambitie na. Door de combinatie van vaartuiggegevens met bredere milieu- en Europese datasystemen, draagt het bij aan de ontwikkeling van een digitale tweeling van het vissersvaartuig, de visserij en uiteindelijk een deel van het oceaansysteem. Zo creëert VISTools nieuwe mogelijkheden voor ecosysteemgericht beheer, voorspellende modellen en praktischere beslissingen op het vlak van duurzaamheid.

Wat komt hierna

VISTools laat nu al zien dat het verzamelen van betere visserijgegevens praktisch mogelijk is in samenwerking met de sector. De volgende stap is het systeem verder te ontwikkelen en de mogelijkheden ervan uit te breiden met onder andere AI-gestuurde vangstherkenning, verdere integratie van milieugegevens en beleidsapplicaties via proefprojecten.

In de kern draait VISTools om één eenvoudig idee: als we beter visserijbeheer willen, hebben we betere gegevens uit de praktijk nodig. En als we willen dat die gegevens relevant zijn, moeten ze nuttig zijn voor zowel vissers, wetenschappers als beleidsmakers.