Conferentie | Contactdag Lancering “Lerend Netwerk Publieke Landbouwgrond”

De Vlaamse overheid lanceert het lerend netwerk publieke landbouwgrond om lokale besturen, regio’s en gebiedswerkers hierin te ondersteunen. Een gloednieuwe online kennisdatabank ontsluit praktische informatie en inspirerende voorbeelden.

Vlaanderen telt 53.000 hectare publieke landbouwgrond. Dat is grond in handen van publieke instellingen zoals overheden, OCMW’s en kerkfabrieken. Met deze gronden kan je maatschappelijke en beleidsdoelen realiseren. Maar hoe pak je dat concreet aan?

De jaarlijkse trefdag van het Lerend Netwerk Publieke Landbouwgrond is het moment om kennis op te doen en ervaringen uit te wisselen. Of je nu net begint of al ervaring hebt: deze dag biedt waardevolle inzichten, praktische tools en inspiratie voor iedereen.

De eerste trefdag van het lerend netwerk publieke landbouwgrond vindt plaats in Brugge op 8 oktober 2026 in het Concertgebouw in Brugge.

Het netwerk:

• bundelt kennis en praktijkvoorbeelden
• brengt overheden, beleidsmakers en middenveld samen
• ondersteunt op die manier iedereen die met publieke landbouwgrond aan de slag wil

Programma 8 oktober 2026:

Het voormiddagprogramma richt zich op (nieuwe) geïnteresseerden die zich willen verdiepen in publieke landbouwgrond, met bijzondere aandacht voor stakeholders uit West-Vlaanderen. Je ontdekt het belang ervan aan de hand van cijfers en verhalen, en maakt kennis met West-Vlaamse praktijkvoorbeelden.

Het namiddagprogramma richt zich op actoren uit heel Vlaanderen die al actief bezig zijn met publieke landbouwgrond. Je krijgt een update over de nieuwste ontwikkelingen en maakt kennis met inspirerende getuigenissen en praktijken.

De netwerklunch vormt de brug tussen beide delen en staat open voor alle deelnemers. Het biedt een kans om collega’s uit heel Vlaanderen te ontmoeten, ideeën uit te wisselen en ervaringen te delen.

9:00 uur Ontvangst

Koffie & netwerken

9:30 uur Voormiddag

Kennismaking cijfers en praktijkvoorbeelden met focus op West-Vlaanderen

• De herontdekking van publieke landbouwgrond

  Hans Vandermaelen (ILVO)

  Het thema van de publieke landbouwgronden is de laatste jaren terug naar de voorgrond getreden. Over hoeveel grond spreken we precies? Hoeveel landbouwers zijn ervan afhankelijk? En welke toekomst gaan deze gronden en hun gebruikers tegemoet?
  

• Getuigenis van lokaal bestuur

  Spreker nog te bevestigen

  Hoe ga je als lokaal bestuur aan de slag met het thema publieke landbouwgrond? Hoe krijg je zicht en grip op je eigen patrimonium? Welke (onverwachte) uitdagingen komen daarbij kijken?

• Publieke landbouwgrond als hefboom in het IJzerbekken

  Brecht Igodt (VLM)

  In het IJzerbekken wordt publieke landbouwgrond ingezet om de transitie naar een duurzame landbouw te stimuleren en wateruitdagingen aan te pakken. Hoe werken overheden en landbouwers er samen? En wat zijn de geleerde lessen uit het eerste pilootproject in en rond Izenberge?

• Aan de slag met publieke landbouwgrond op provinciaal niveau

  Ine Soenen (Provincie West-Vlaanderen)

  Welke rol speelt Provincie West-Vlaanderen in dit verhaal? Met welke vragen kunnen lokale besturen bij de provincie aankloppen? En welke stappen zet de provincie binnen haar eigen werking?

  + Korte pauze

• Voorstelling van het Vlaams lerend netwerk publieke landbouwgrond

  Eva Kerselaers (VLM)

  In mei 2026 lanceerde de Vlaamse overheid het lerend netwerk publieke landbouwgrond. Wat doet dat netwerk precies? En op welke manier kan het lerend netwerk iets voor jou betekenen?

• Aanbod begeleiding lokale besturen door De Landgenoten

  Stijn De Rijck (De Landgenoten)

  De Landgenoten helpen, met financiële steun van het Departement Omgeving, lokale besturen om publieke landbouwgrond doordacht te beheren. Ontdek hun aanbod en hoe ze jou daarin concreet kunnen ondersteunen.

• Panelgesprek en vragen uit het publiek

  Moderator Karolien Bracke (VLM)

  Deelnemers: Ine Soenen, Brecht Igodt, een lokaal bestuur, Hans Vandermaelen.
  Tijdens het panelgesprek is er ruimte voor vragen uit de zaal.
  

• Reflectie op de voormiddag

  Bart Naeyaert (Gedeputeerde West-Vlaanderen voor land- en tuinbouw en integraal waterbeleid)

  Beschouwend woordje door Bart Naeyaert (Gedeputeerde West-Vlaanderen voor land- en tuinbouw en integraal waterbeleid)

12:00 uur Netwerklunch

• Lunchpauze voor deelnemers van het voormiddag- en namiddagprogramma

13:15 uur Namiddagprogramma

Verdieping nieuwe ontwikkelingen, getuigenissen en praktijken op Vlaams niveau

• Welkomstwoord door Jo Brouns

  Jo Brouns (Vlaams minister van Landbouw en Omgeving)

• Aan de slag met publieke landbouwgrond op streekniveau: tussen noodzaak en kans

  Hans Vandermaelen (ILVO) en Lieven Destoppeleire (Landschapspark Vlaamse Ardennen)

  Wie aan de slag wil met publieke landbouwgrond, kan daarbij ook krachten bundelen op streekniveau. ILVO-onderzoek voor de regio’s IJzerbekken, Vlaamse Ardennen en Haspengouw/Zuid-Hageland bracht concrete kansen in beeld. Het Landschapspark Vlaamse Ardennen getuigt hoe het met dit thema aan de slag gaat en wat andere regio’s daaruit kunnen leren.

• Zonder inventaris ben je niets: grip krijgen op het eigendom en het gebruik van publieke landbouwgrond

  Bart Laridon (Agentschap Landbouw & Zeevisserij) en Evert Rubbrecht (Stad Aalst)

  Elk beleid met publieke landbouwgrond begint bij een sterke inventaris. Stad Aalst pionierde met het goed in kaart brengen van haar eigen grondbezit, zowel qua eigendom als gebruik, en zowel op als buiten het eigen grondgebied. Het Agentschap licht toe welke informatiebronnen overheden hiervoor kunnen aanboren.

• Vragen uit de zaal

  Moderator Sofie Troch (Departement Omgeving)

  Vragen uit de zaal over presentatie 1 en 2.

  + Korte pauze

• De erfpachtformule: wat, waarom en hoe

  Felien Kino en Eva Kerselaers (VLM)

  Overheden kijken steeds vaker naar erfpacht als contractvorm voor het gebruik van publieke landbouwgrond. Landbouwers uit Mendonk getuigen in een videoportret wat deelname aan zo’n formule voor hen betekende. VLM geeft praktische en juridische toelichting bij de erfpachtformule.

• Publieke landbouwgrond te koop: wat dan?

  Felien Kino (VLM)

  Heel wat publieke instellingen zetten hun landbouwpatrimonium in de etalage. Steeds vaker duikt de vraag op of verkopen en beleid voeren op een of andere manier gecombineerd kunnen worden. VLM overloopt verplichtingen en mogelijkheden bij verkoop en maakt de balans op.

• Vragen uit de zaal

  Moderator Sofie Troch (Departement Omgeving)

  Vragen uit de zaal over presentatie 3 en 4

• Afsluitend woordje vanuit het lerend netwerk

  Sofie Troch (Departement Omgeving)

15:45 Afsluitende drink

Afsluitende drink

Het lerend netwerk publieke landbouwgrond is een initiatief van Vlaamse Landmaatschappij (VLM), Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO), Agentschap Landbouw en Zeevisserij en Departement Omgeving. Je kan het lerend netwerk contacteren via info@publiekelandbouwgrond.vlaanderen.be